Laur Srebrnej Cieszynianki dla Mariana Dudysa
15 Oct 2024 11:21
W dniu 14 października 2024 roku w Brennej odbyła się Sesja Rady Gminy, podczas której podjęto decyzję o przyznaniu tegorocznego wyróżnienia – Lauru Srebrnej Cieszynianki. Do zaszczytnego tytułu zgłoszono dwie kandydatury: panią Helenę Lipowską, aktywną członkinię Koła Gospodyń Wiejskich w Brennej oraz Oddziału Górali Śląskich Związku Podhalan, a także pana Mariana Dudysa, gospodarza „Chlebowej Chaty”. W wyniku głosowania radni zdecydowali o przyznaniu wyróżnienia panu Marianowi Dudysowi, przy stosunku głosów 13:1.
SESJA - klijnij tutaj!
O Panu Marianie Dudysie – Założycielu Chlebowej Chaty w Górkach Małych:
Marian Dudys, urodzony 26 sierpnia 1956 roku, pochodzi z malowniczej Rajczy. W wieku trzech lat przeniósł się z rodzicami do Kaczyc, gdzie spędził swoje dzieciństwo i młodość. To tam, dorastając w otoczeniu górniczej społeczności, podjął pracę w kopalni Kaczyce, która przez wiele lat była głównym źródłem utrzymania. Jego żona Jadwiga pochodzi z Górek, więc w 1978 r. podjęli decyzję o zamieszkaniu w Górkach Małych. Po likwidacji kopalni Pan Marian stanął przed koniecznością znalezienia nowej drogi zawodowej. Uczestniczył w tym czasie w licznych szkoleniach, poszukując alternatyw, które pozwoliłyby mu utrzymać rodzinę.
Przełom w tym temacie przyszedł niespodziewanie. Pan Marian odkrył przypadkiem, że współczesne dzieci mają niewielką wiedzę na temat życia na wsi – nie znają zwierząt gospodarskich, nie potrafią odróżnić zbóż, nie wiedzą jak powstaje chleb czy masło. Zainspirowany tą obserwacją, postanowił przywrócić te umiejętności i wiedzę kolejnym pokoleniom. Wszystko zaczęło się właściwie od foremki do masła, która stała się zalążkiem powrotu do tradycji.
Pierwotnym zamysłem Pana Mariana była agroturystyka z noclegami, a warsztaty wyjaśniające uczestnikom proces pieczenia chleba miały stanowić dodatkową atrakcję. W planach było stworzenie we współpracy z sąsiednimi zagrodami, które oferowały inne „wiejskie aktywności” pełnej oferty dla turystów. Życie jednak zweryfikowało te założenia. Rosnące zainteresowanie warsztatami i edukacją na temat tradycji wiejskich sprawiło, że Pan Dudys zdecydował się zmienić profil działalności. Rezygnując z noclegów, skoncentrował się na rozwijaniu zagrody edukacyjnej.
Działalność Chlebowej Chaty rozpoczęła się w 2005 roku, kiedy to Pan Marian przeniósł starą stodołę, przeznaczoną do rozbiórki z miejscowości Markowa na działkę, którą otrzymał od swojego szwagra. Pierwsze sprzęty zakupił przez Internet, a w realizacji tego ambitnego zamysłu pomagała mu cała rodzina. Dopiero po dwóch latach prowadzenia działalności okazało się, że początkowo nikt nie wierzył w powodzenie tego przedsięwzięcia. Pierwsi goście to wycieczka szkolna, która wyjechała z Górek szczęśliwa i jeszcze tego samego dnia została umówiona kolejna grupa. Popularność miejsca rosła dzięki reklamie szeptanej, a wraz z nią rosła oferta warsztatowa. Stopniowo pojawiały się nowe budynki i sprzęty, które pozwalały na rozwijanie kolejnych warsztatów tematycznych. Odbiorcami są teraz nie tylko szkoły, ale również dorośli, seniorzy, rodziny, a nawet firmy. Dziś Chlebowa Chata to dawna wieś w pigułce, dzieci uczy szacunku do chleba i ludzkiej pracy, a u dorosłych budzi wspomnienia. Niezmiennie jednak sercem Chlebowej Chaty pozostaje Piec – symbol tradycji, który daje początek każdemu warsztatowi. To właśnie wokół niego toczą się spotkania "z okruchem tradycji", na których uczestnicy mogą nauczyć się dawnych metod wytwarzania chleba, masła, miodu i innych produktów wiejskiego gospodarstwa, zapoznać się z codziennym życiem na wsi, pełnym tradycji i szacunku do natury.
W 2017 roku Jadwiga i Marian Dudysowie zostali uhonorowani Nagrodą im. Leopolda Jana Szersznika dla Chlebowej Chaty w dziedzinie ochrony dziedzictwa kulturowego. Powiat Cieszyński docenił w ten sposób ich wkład w popularyzowanie i pielęgnowanie tradycji oraz edukację kolejnych pokoleń.
Foto: OPKIS Brenna oraz z Archiwum Chlebowej Chaty (P. Gęsicki)
